«Хитай» қоры 2013 жылдан бері жас суретшілерді қолдау мақсатында ұйымдастырып келе жатқан қордың көркемөнер конкурсы ықпал ету аясын кеңейту арқасында өзіне назар аудартуды жалғастыруда. Бастапқы кезде бір университетпен ынтымақтастықта іске қосылған конкурс өткен жылы бүкіл Түркиядан қатысушылар үшін ашық болды. Биыл Түркі мемлекеттерінің ұйымымен ынтымақтастықтың арқасында конкурс түркі әлемінің жас суретшілерін ортақ платформада біріктіріп, халықаралық сипатқа ие болды.
Конкурс Түркияда, Әзербайжанда, Солтүстік Кипр Түркия Республикасында, Қазақстанда, Қырғызстанда, Мажарстанда, Өзбекстан мен Түрікменстанда бейнелеу, мүсін және фотосурет факультеттерінде білім алып жатқан студенттер мен аспиранттар үшін ашық. Конкурсқа қатысуға өтінімдерді 2026 жылғы 30 маусымға дейін yarisma.hitayvakfi.com сайтында беруге болады.
Осы жылы өтетін іріктеу қорытындысы бойынша іріктелген 10 студент 61-ші Венеция биенналесі аясында ұйымдастырылған «Discovery» арнайы бағдарламасына қатысу құқығына ие болады. Жас суретшілер қазіргі заманғы өнер саласындағы ең маңызды әлемдік оқиғалардың біріне жеке өздері барып, әртүрлі көркемөнер практикаларымен танысу және халықаралық көркемөнер топтарының өкілдерімен байланыс орнату мүмкіндігіне ие болады.
Өткен жылдар ішінде конкурста болған өзгерістерге түсініктеме бере отырып, «Хитай» қорының төрағасы-негізін қалаушысы Эмин Хитай былай деді:
«Бұл конкурсты алғаш бастаған кезімізде біздің мақсатымыз жас суретшілерге әлемге анағұрлым кең көзқараспен қарап, осы аяда шығармашылығын жалғастыруға көмектесу болды. Өткен жылы «Хитай» қорының көркемөнер конкурсы бүкіл Түркиядан қатысушылар үшін ашық болды, енді ол шекарасын кеңейтіп, бүкіл түркі әлемін қамтиды. Алғашқы жылдары нақты бір университет студенттерінің қатысуынан бастау алған дүние өткен жылы Түркияның түкпір-түкпірінен жастарды қамтитын платформаға айналды. Бүгінде Түркі мемлекеттерінің ұйымымен ынтымақтастықта әртүрлі елдердің жас суретшілерін ортақ шығармашылық тәжірибе арқылы біріктіруге қуаныштымыз».
Көптеген жылдар ішінде мен конкурстың жеңімпаздары атанған жас суретшілер үшін осы халықаралық тәжірибенің қаншалықты құнды болғанын мұқият бақылап отырдым. Жергілікті мәдениеттен шабыт алатын және бұл ретте өнердегі әлемдік үрдістерді мұқият қадағалап отырған суретшілер үшін құрылған бұл платформаның жастарға әртүрлі көркемөнер практикаларымен және бағыттарымен танысып, халықаралық тәжірибе жинақтауға және елдер арасында жолға қойылған мықты шығармашылық байланыс желісінің арқасында өздерінің жеке шығармашылық жолын одан да зор сеніммен жалғастыруға көмектесетініне сенімдіміз».
Эмин Хитай, «Хитай» қорының төрағасы-негізін қалаушысы. Фото: Эдже Огультурк
Өнер мәдениеттер арасындағы байланысты нығайтатынын ерекше атап өтіп, Хитай мырза сөзін былай деп жалғастырды:
«Өнер — бұл әртүрлі өңірлер мен халықтарды ортақ негізде біріктіретін әмбебап тіл екеніне еш күмән жоқ. Әртүрлі елдерде туып-өскен жас суретшілер үшін халықаралық биенналеде шығармашылықтың баламалы нысандарын көру, жеке көркемөнер практикасымен қатар, ортақ мәдени мұрамызды еларалық ынтымақтастық арқасында жаңа қырларынан түсіндіру, сондай-ақ ерте кезден-ақ халықаралық арт-сахнаға шыға бастау өте құнды.
«Қазіргі таңда осы конкурстың қол жеткізген халықаралық ауқымын жастарға деген сеніміміздің және көптеген жылдар бойы өзіміз көрсетіп келе жатқан табанды қолдауымыздың нәтижесі деп білеміз. Сайып келгенде, бүгін салып жатқан көпірлеріміз ертеңгі суретшілер арасындағы берік ынтымақтастық пен жаңа мәдени диалогке айналатынына әрі осы жас суретшілер мәдени құндылықтарымызды болашаққа өздерінің шығармашылығы арқылы жеткізетініне шын жүректен сенемін».
«Хитай» қоры туралы
«Хитай» қорын 2019 жылы Түркияда өнер мен білім беруді қолдау мақсатында кәсіпкер әрі өнер туындыларының топтамаларын жинаушы Эмин Хитай құрды. Қор бейнелеу өнері саласында жұмыс істеп, туындыларын жасайтын суретшілер, кураторлар мен жазушылар үшін кеңістік құруға ұмтылады.
Әртүрлі көркемөнер жобаларын іске асыруға жәрдемдесе отырып, Қор өнер саласында жұмыс істейтін жеке тұлғалармен және ұйымдармен өзара іс-қимыл мен ынтымақтастық желілерін дамытуға ұмтылады. Стипендиялар мен жобалар арқылы студенттер мен суретшілерді белсенді түрде қолдап, сондай-ақ білім беруді дамытуға үлес қоса отырып, Қор білім беру саласында тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету бағытында жұмыс істейді.
Берілген стипендиялардың, ұйымдастырылған көркемөнер конкурстарының және Қор бүгінде ұйымдастырған халықаралық шығармашылық сапарлардың арқасында ол бүкіл Түркиядан студенттерге қолдау көрсетуін жалғастыруда. Қордың негізін қалаушы Эмин Хитай өзінің Түркиядан және басқа да елдерден заманауи өнер туындыларының топтамасына жас суретшілердің көптеген жұмыстарын да қосты.
Білім беруді, өнер мен мәдениетті қолдаудан бөлек, «Хитай» қоры 2023 жылы білім беру саласында іске асырылған 20-дан астам жоба аясында 1000-нан астам адамға көмек көрсетті, олардың көбі — жер сілкінісінен зардап шеккендер мен білім алушылар, сондай-ақ 300-ден астам білім алушыға стипендиялық қолдау көрсетті.
Қор ынтымақтастық жасайтын ұйымдардың арасында — Ыстанбұл техникалық университеті, Эге университеті, Мимар Синан атындағы Әсем өнерлер университеті, Мармара университеті, Білім алуға қызығушылық танытқан балаларға білім беру жөніндегі «Тювана» қоры (TOÇEV), «Технологиядағы әйелдер» қауымдастығы, Жоғары білімі бар әйелдердің түрік қауымдастығы, «Бириз» қауымдастығы және Кабаташ орта мектебі түлектерінің қауымдастығы.
«Хитай» қорының көркемөнер конкурсына қатысуға өтінімдер беруге арналған сайт: http://yarisma.hitayvakfi.com
«Хитай» қорының сайты: hitayvakfi.com
«Хитай» қорының Instagram-ы: www.instagram.com/hitayvakfi/