Тұрақты даму мүддесі үшін халықаралық еріктілер жылы аясында Алматы қаласының әкімдігі, Қазақстандағы БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) және Алматы Волонтерлерінің фронт-офисі «Almaty Youth Forum 2026: Орталық Азия тұрақты даму үшін» халықаралық жастар форумын ашты. Форум тәжірибе алмасу, өңірлік ынтымақтастықты нығайту және Орталық Азия елдерінің жаңа буынының жастар бастамаларын ілгерілету алаңына айналды.
Екі күндік форум бағдарламасы жасыл дағдыларды дамыту мен климаттың өзгеруімен күресуден бастап цифрлық сауаттылық пен жасанды интеллектіні қолдануға дейінгі алты негізгі тақырыптық бағытты қамтыды. Қатысушылар министрліктер өкілдерінің, жетекші ЖОО ректорларының және халықаралық сарапшылардың қатысуымен панельдік сессияларға қатысты.
Бірінші күннің басты оқиғаларының бірі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында жаңа UNICEF Zhastary Hub құру туралы ресми хабарландыру және ЮНИСЕФ пен университет арасындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қою болды. Жаңа жастар хабы волонтерлікті, жастар бастамаларын және тұрақты даму жобаларын дамыту алаңына айналады. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің академиялық мәселелер жөніндегі проректоры Алина Галеева былай деп атап өтті:
«Біз үшін UNICEF Zhastary Hub ашылуы — бұл жастар көшбасшылығына инвестиция. Біз университеттің тек кәсіпқойлар ғана емес, сонымен қатар қоғамға нақты пайда әкелетін бастамалар туатын орынға айналғанын қалаймыз.»
Ұйымдастырушылар тәжірибелік воркшоптар мен TEDx форматындағы сөз сөйлеуге ерекше назар аударды. Кәсіпкерлер, жасанды интеллект, қаржылық сауаттылық, тұрақты даму және инвестициялар тарту саласындағы сарапшылар, олардың ішінде Үкілі Омарова (Soile AI), Күнекей Нұрлан, Жұлдыз Сәулебекова (Almaty Air Initiative) және Талғат Қантаев (Investbanq) жастармен өз тәжірибелерімен бөлісті.
Форумның орталық алаңдарының бірі Жастар жобаларының көрмесі болды. Қазақстан мен Қырғызстанның барлық өңірлерінен берілген 211 өтінімнің ішінен финалға 29 жастар жобасы шықты. Жас инноваторлар сарапшылар мен келушілерге жасанды интеллект, цифрлық қауіпсіздік, экология, инклюзивті білім беру, кәсіпкерлік, климаттың өзгеруі және тұрақты даму саласындағы шешімдерді ұсынды.
Көрменің ең көрнекті бастамаларының бірі — GLOFcast — табиғи тәуекелдерді болжау үшін жасанды интеллект пен спутниктік деректерді пайдаланатын мұздық көлдерінің жарылуы туралы ерте ескерту жүйесі; Samruq.AI — өнеркәсіптік кәсіпорындарда қауіпсіздікті арттыру үшін жасанды интеллект технологияларын қолданатын жастар командасын әзірлеу; сондай-ақ EcoTube — автокөліктің көмірқышқыл газы шығарындыларын азайтуға бағытталған инновациялық шешім. Бұл жобалар жастардың климаттың өзгеруі мен өнеркәсіптік қауіпсіздіктен қоршаған ортаны қорғауға дейінгі өзекті мәселелерге практикалық шешімдерді қалай ұсынатынын көрсетеді.
ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілі доктор Рашед Мустафа Сарвар осындай бастамалардың маңыздылығын атап өтті:
«Орталық Азия жастары қазіргі заманның күрделі әлеуметтік сын-қатерлерін шешу үшін зор әлеуетке ие. Almaty Youth Forum сияқты платформаларды қолдай отырып, біз өңірлік ынтымақтастықты нығайтуға және жастарға өз идеяларын дамытуға, пікірлес адамдарды табуға және өз қауымдастықтарындағы оң өзгерістердің көшбасшысы болуға мүмкіндік беруге тырысамыз.»
Форумның екінші күні Almaty Museum of Arts-пен серіктестікте жастардың позитивті дамуындағы өнердің рөліне арналған шығармашылық сессиялар, кинорежиссер Айсұлтан Сейітовпен кездесу өтті. Сондай-ақ психикалық денсаулық және зорлық-зомбылықтың алдын алу туралы пікірталастар, шақырылған қызықты спикерлермен кездесулер, шығармашылық шеберлік сабақтары және жастар жобалары байқауының финалы өтті. Форумның бірінші күнінде көрмеге келушілердің ең көп дауысын жинаған он команда сарапшы қазылар алқасына өз бастамаларын ұсынды және өз жобаларын одан әрі дамытуға қолдау көрсету үшін таласты.
Жастар жобалары байқауының жеңімпаздары:
1-орын:
VoiceX жобасы (Астана) – мойын бұлшықеттерінің микровибрацияларын дербестендірілген сөйлеуге айналдыра отырып, дауысын жоғалтқан адамдардың табиғи сөйлеу мәнерін қалпына келтіретін AI негізіндегі құрылғы.
2-орын:
Samruq.AI жобасы (Қарағанды облысы) – аварияларды болжайтын, автономды байланысты қамтамасыз ететін және төтенше жағдайларда адамдарды жедел құтқаруға көмектесетін шахталарға арналған предиктивті қауіпсіздік AI платформасы.
MOVE. (Алматы) — пациенттердің үй жаттығуларының орындалуын бақылайтын және қалпына келтіру тиімділігін арттыруға көмектесетін физиотерапия және оңалту клиникаларына арналған AI платформасы.
3-орын:
EcoTube (Астана) — атмосферадағы шығарындыларды азайта отырып, автомобильдің шығару жүйесіндегі көмірқышқыл газын алуға арналған құрылғы.
Qyran (Абай облысы) — ым-ишара тілін мәтінге және сөйлеу мәнеріне нақты уақыт режимінде аударатын, есту қабілеті нашар адамдардың қарым-қатынасы мен жұмысқа орналасуын қолжетімді ететін AI платформасы.
Бірінші орын үшін қатысушылар POLYMER MARKET демеушісінен 1 000 000 теңге алды.
Екінші және үшінші орындарда командалар өздерінің бастамаларын дамытуға және кеңейтуге көмектесетін ұзақ мерзімді тәлімгерлік сүйемелдеуге ие болады.
Алматы қаласы Жастар саясаты басқармасының басшысы Азиз Кажденбек былай деп атап өтті:
«Бүгінгі таңда жастар үшін идеялар нақты жобаларға айналатын, ал бастамашылық мемлекет, халықаралық ұйымдар мен бизнестің қолдауына ие болатын кеңістік құру аса маңызды. Almaty Youth Forum Қазақстан мен Орталық Азия жастарын тұрақты даму мен волонтерліктің ортақ құндылықтары төңірегінде біріктіретін дәл осындай алаңға айналды».
Ұйымдастырушылар Almaty Youth Forum-ды Орталық Азияның жас көшбасшыларын біріктіретін жыл сайынғы өңірлік платформаға айналдыруды жоспарлап отыр. Оның мақсаты — болашағы зор идеяларды анықтап қана қоймай, олардың одан әрі дамуын сүйемелдеу, жастар бастамаларының қоғам үшін нақты шешімдерге айналуына көмектесу және өңірдің жас көшбасшылары арасындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытуға ықпал ету.
ЮНИСЕФ ТУРАЛЫ
ЮНИСЕФ өз қызметін әр баланың құқықтары мен әл-ауқатын қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырады. ЮНИСЕФ өзінің серіктестерімен бірлесіп, бұл ретте әлемнің әр түкпіріндегі балалардың игілігі үшін ең аз қамтылған және оқшауланған балаларды қамту проблемасына ерекше назар аудара отырып, әлемнің 190 елі мен аумақтарында өз міндеттемелерін іске асыру мақсатында жұмыс істейді.
ЮНИСЕФ қызметі туралы мәліметтер www.unicef.org сайтында ұсынылған.